Wierzytelność objęta bankowym tytułem egzekucyjnym a sytuacja prawna cesjonariusza niebędącego bankiem w kontekście przedawnienia roszczeń

Aleksandra Dyszpit


Bankowy tytuł egzekucyjny wydawany był przez banki i stanowił pozasądowy tytuł egzekucyjny, który po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd stawał się tytułem wykonawczym uprawniającym do powadzenia postępowania egzekucyjnego. Przepisy, na mocy których banki wydawały bankowe tytuły egzekucyjne tj. art. 96 ustęp 1 i art. 97 ustęp 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128) zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z art. 32 ustęp 1 Konstytucji  Rzeczypospolitej Polskiej. (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt P 45/12). Następnie na mocy ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw ww. przepisy (art. 96-98 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Prawo bankowe) zostały uchylone z dniem 27 listopada 2015 r. Niemniej jednak na mocy art. 11 ustęp 3 cytowanej ustawy, zachowały moc już wydane bankowe tytuły egzekucyjne, którym nadano klauzulę wykonalności.

 

Stąd nadal aktualne są stany faktyczne, w których na skutek wszczęcia egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, nastąpiła przerwa biegu przedawnienia roszczeń na podstawie art. 123 §  1 ustęp 1 Kodeksu cywilnego. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, iż czynnościami przedsięwziętymi bezpośrednio w celu dochodzenia roszczeń, przerywającymi bieg przedawnienia na mocy art. 123 § 1 ustęp 1 Kodeksu cywilnego, są zarówno: złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, jak i wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie takiego tytułu wykonawczego (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn..: III CZP 29/16, LEX; por. cyt. tam orzecznictwo).

 

Zgodnie z art. 509 §  2 kodeksu cywilnego w przypadku przeniesienia wierzytelności, na cesjonariusza przechodzą wszelkie związane z nią prawa. Nie ulega wątpliwości, iż co do zasady wierzytelność cedenta i wierzytelność cesjonariusza jest identyczna. Co do zasady nabywca wierzytelności wstępuje w sytuację prawną zbywcy, w tym również w zakresie przedawnienia. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 maja 2017 r., sygn.: V ACa 649/16, LEX)

Od wyżej wskazanej zasady istnieje wyjątek dotyczący wierzytelności objętej bankowym tytułem egzekucyjnym.

Możliwość wydania bankowego tytuł egzekucyjnego i prowadzenia na jego podstawie egzekucji była przywilejem, z którego mógł korzystać tylko bank. Stąd zostało przyjęte w orzecznictwie, iż materialnoprawny skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia roszczeń banku na podstawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o bankowy tytuł egzekucyjny, zaopatrzony w klauzulę wykonalności, jest związany tylko z podmiotami, które mogły wystawić taki tytuł i na jego podstawie prowadzić egzekucję.

Jeżeli więc zbycie wierzytelności, której dotyczy przerwa biegu przedawnienia, następuje na rzecz innego banku, to cesjonariusz może powoływać się na skutki związane z przerwą biegu przedawnienia. Natomiast jeżeli zbycie takiej wierzytelności następuje na rzecz podmiotu niebędącego bankiem, to nabywca wierzytelności nie ma możliwości skutecznego powoływania się na przerwę biegu przedawnienia. (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 kwietnia 2018  r., sygn..: II CSK 356/17; por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.06.2016 r., sygn..: III CZP 29/16, LEX; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach  z dnia 11 maja 2017 r., sygn..: V ACa 649/16, LEX).

r. pr. Aleksandra Dyszpit